Du học - Lao động xuất khẩu Nhật -> Bấm vào đây ...Du lịch Lào - Thái Lan-> Bấm vào đây ...


Bấm vào đây để xem thống kê điểm chuẩn lớp 10 các tỉnh thành

Thực tập sinh - Du học - Xuất khẩu lao động Nhật Bản bấm vào đây
BẾP LỬA
               -Bằng Việt-

A. TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tác giả.


Liên quan
- Bằng Việt tên thật là Nguyễn Việt Bằng, sinh năm 1941, quê ở Thạch Thất -  Hà Tây.
- Thuộc lớp nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ.
- Là một luật sư
- Đề tài: thường viết về những kỷ niệm, ước mơ của tuổi trẻ, gần gũi với người đọc trẻ tuổi, bạn đọc trong nhà trường. 
2. Tác phẩm
a. Nội dung
a) Những hồi tưởng về bà và tình bà cháu
Bắt đầu từ hình ảnh bếp lửa -> từ đó cả tuổi thơ ấu bỗng sống lại -> Kỷ niệm về những năm tháng tuổi thơ gắn liền với bếp lửa. Bếp lửa đánh thức tuổi thơ, ở đó lung linh hình ảnh người bà và có cả hình ảnh quê hương.
b) Những suy ngẫm về bà và hình ảnh bếp lửa : Bà tần tảo chịu thương chịu khó, lặng lẽ hy sinh cả một đời -> Từ ngọn lửa của bà cháu nhận ra cả một niềm tin dai dẳng về ngày mai, cháu hiểu được linh hồn của một dân tộc vất vả gian lao mà tình nghĩa.
Từ những ý nghĩa, từ bếp lửa bài thơ đến hình ảnh ngọn lửa của lòng yêu thương, của niềm tin, cuả sức sống mãnh liệt.
c) Niềm thương nhớ của cháu: ở nơi xa khi đã trưởng thành người cháu vẫn không nguôi nhớ về bà và hình ảnh bếp lửa. Hình ảnh ấy đã trở thành kỷ niệm thiêng liêng làm ấm lòng, nâng đỡ cháu trên bước đường đời.
b.Về nghệ thuật
- Sáng tạo: hình ảnh thơ vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng.
-  Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và bình luận. Thành công của bài thơ còn ở sự sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn với hình ảnh người bà, làm điểm tựa khơi gợi mọi kỷ niệm, cảm xúc và suy nghĩ về bà và tình bà cháu.
- Giọng điệu phù hợp với cảm xúc hồi tưởng suy ngẫm.
c. Chủ đề: Tình cảm gia đình hoà quyện với tình yêu đất nước.
Liên quan
BẾP LỬA -Bằng Việt-

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi,
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy,
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!

Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế.
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!
Mẹ cùng cha công tác bận không về,
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà,
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen,
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn,
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng...

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,
Nhóm niềm xôi gạo mới, sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ...
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?...
Kiev, 1963
Nguồn:
1. Hương cây – Bếp lửa, NXB Văn học, 1968
2. Bếp lửa, NXB Văn học, 2005

3. Bằng Việt, tác phẩm chọn lọc, NXB Hội Nhà văn, 2010
Liên quan
 Đọc-hiểu văn bản:
Tìm hiểu chung:
-Phương thức biểu đạt: Biểu cảm+Tự sự+Miêu tả+Nghị luận.
-Thể thơ: kết hợp linh hoạt thể thơ 7 chữ,8 chữ.
-Nội dung bao trùm: Qua hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, bài thơ “Bếp lửa” đã gợi lại những kỷ niệm xúc động về người bà và tình bà cháu. Đòng thời, thể hiện lòng kính yêu trân trọng của người cháu đối với bà  cũng là đối với gia đình, quê hương,đất nước.
- Mạch cảm xúc: Mở đầu bài thơ là hình ảnh bếp lửa, từ đó gợi về những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà. Người cháu nay đã trưởng thành, suy ngẫm, thấu hiểu về bà với bao cảm phục, biết ơn.Từ nước Nga xa xôi, người cháu đã gửi niềm nhớ mong về với bà.

Mạch cảm xúc của bài đã đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy ngẫm.

Câu hỏi 1,sgk,trang 145:

- Bài thơ “Bếp lửa” là lời của người cháu ở nơi xa nhớ về bà và những kỉ niệm với bà, nói lên lòng kính yêu và những suy ngẫm về bà.
- Bố cục:
+Khổ thơ đầu: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng cảm xúc về bà.
+Bốn khổ thơ tiếp theo( Tiếp đến…niềm tin dai dẳng): Hồi tưởng những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà, hình ảnh người bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa.
+Khổ thơ tiếp( Lận đận đời bà…đến…bếp lửa!): Suy ngẫm về bếp lửa và người bà.
+Khổ thơ cuối:  Lòng kính yêu, tự hào về bà, về quê hương đất nước.
Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn dòng hồi tưởng,cảm xúc về bà:
Câu hỏi: Hãy viết đoạn văn theo cách tổng-phân-hợp trình bày cảm nhận của em về khổ thơ đầu bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt.
                                                        Đoạn văn
Bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt khơi nguồn cho dòng hồi tưởng nơi xa là hình ảnh ấm thân thương – bếp lửa:
“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
 Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
 Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”
 Rất tự nhiên, hình ảnh bếp lửa hiện lên giản dị mà nồng ấm biết bao! Điệp ngữ “Một bếp lửa” trở thành điệp khúc mở đầu bài thơ với giọng điệu sâu lắng, khẳng định “bếp lửa” như một dấu ấn không bao giờ phai mờ trong tâm tưởng của nhà thơ. “Bếp lửa chờn vờn sương sớm” là hình ảnh quen thuộc đối với mỗi gia đình Việt Nam trước đây mỗi buổi sớm mai. Hình ảnh bếp lửa thật ấm áp giữa cái lạnh chờn vờn “sương sớm”, thật thân thương với bao tình cảm “ấp iu nồng đượm”. Từ láy “chờn vờn” rất thực như gợi nhớ, gợi thương đến hình ảnh bập bùng ẩn hiện trong buổi sớm mai hoà cùng làn sương sớm. “Ấp iu” gợi bàn tay khéo léo,tấm lòng chi chút của người nhóm lửa lại rất chính xác với công việc nhóm bếp cụ thể. Từ “nắng mưa” gợi tả sự đằng đẵng của thời gian,vừa thể hiện sự tảo tần,vất vả triền miên của cuộc đời bà. Ba câu thơ mở đầu đã diễn tả cảm xúc đang dâng lên cùng với những kí ức,hồi tưởng của tác giả về bếp lửa,về bà, là sự khái quát tình cảm của người cháu với cuộc đời lam lũ của người bà.
2. Hồi tưởng về bà và những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà:
2.1 . Tuổi thơ của tác giả có nhiều gian khổ,thiếu thốn, nhọc nhằn:
“Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
  Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi.
  Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy.
  Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
  Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay”
Mùi khói cay nhèm của bếp rơm,bếp rạ ấy đã đi vào kí ức của Bằng Việt từ những ngày thơ bé.Đó cũng là một tuổi thơ cay cực gắn liền với một giai đoạn đau thương,khủng khiếp nhất của đất nước bởi bóng đen ghê rợn của nạn đói năm 1945. Trong làn khói sương của kỉ niệm,nhà thơ nhớ lại những kí ức bi thương nhất của cái “đói mòn đói mỏi”, của dáng hình người cha “khô rạc ngựa gầy” trong lao động vất vả. Tất cả gợi những tháng ngày đói quay đói quắt ở làng quê Việt Nam. Khi nhớ về những tháng ngày gian khổ ấy, người cháu không khỏi xúc động. Cảm xúc hiện tại, kỉ niệm năm xưa hoà lẫn “Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay”.
2.2 Đó còn là kỉ niệm về người bà lụi cụi, chắt chiu nhóm lên ngọn lửa ấm áp để nuôi dưỡng bao bọc, chở che cho đứa cháu:
“ Tám năm ròng… những cánh đồng xa?”
Tám năm sống cùng bà là tám năm cháu nhận được sự yêu thương,dạy bảo,dưỡng nuôi tâm hồn từ tấm lòng bà – bà bảo cháu nghe, bà dạy cháu làm,bà chăm cháu học… Cảm cái công ơn ấy,người cháu lại càng thương bà : “Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc”. Bà và bếp lửa của bà là chỗ dựa tinh thần, là sự chăm chút,đùm bọc bà dành cho cháu. Bếp lửa của quê hương,bếp lửa của tình bà cháu lại gợi thêm một kỉ niệm tuổi thơ – kỉ niệm gắn với tiếng chim tu hú trên đồng quê mỗi độ hè về.Tiếng chim như giục giã,như khắc khoải một điều gì da diết khiến lòng trỗi dậy những hoài niệm nhớ mong. Đưa âm thanh tiếng chim tu hú vào dòng hồi ức là một sáng tạo độc đáo của nhà thơ Bằng Việt – nó khiến cho không gian kỉ niệm như có chiều sâu và nỗi nhớ thương bà của cháu càng trở nên thăm thẳm, vời vợi.Tiếng chim tu hú đã trở thành một mảnh tâm hồn tuổi thơ cháu. Có thể nói, ngời sáng từ những dòng thơ là hình ảnh người bà tần tảo, thương con, thương cháu. Bà là cha, là mẹ của đứa cháu trong những năm tháng gian khổ.
2.3 Đọng lại trong kỉ niệm của người cháu là:
“Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
 Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
 Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh.”
Chi tiết thơ đậm chất hiện thực, thành ngữ “cháy tàn cháy rụi” đem đến cảm nhận về hình ảnh làng quê hoang tàn trong khói lửa của chiến tranh. Trên cái nền của sự tàn phá, huỷ diệt ấy là sự cưu mang,đùm bọc của xóm làng đối với hai bà cháu. Vẻ đẹp của tình người toả sáng  trong những năm chiến tranh khói lửa. Điều khiến cháu xúc động nhất là một mình bà già nua,nhỏ bé đã chống chọi để trải qua những gian nan,đau khổ mà không hề kêu ca,phàn nàn. Bà mạnh mẽ,kiên cường trong hoàn cảnh khói lửa chiến tranh. Đặc biệt là lời dặn cháu của bà đã làm ngời sáng vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ giàu lòng vị tha,giàu đức hi sinh:
“Mày có viết thư chớ kể này kể nọ
 Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”.
Vậy là bà đã gồng mình gánh vác mọi lo toan để các con yên tâm kháng chiến. Bà không chỉ là chỗ dựa cho đứa cháu thơ, là điểm tựa cho các con đang chiến đấu mà còn là hậu phương vững chắc cho cả tiền tuyến. Bà thật là giàu lòng yêu thương. Chan chưa trong từng lời thơ, ta cảm nhận được lòng biết ơn, niềm tự hào của người cháu đã trưởng thành khi nghĩ về người bà thân yêu.
2.4:  Hình ảnh người bà và những kỉ niệm năm tháng tuổi thơ luôn gắn với hình ảnh bếp lửa:
Câu hỏi 4, sgk, trang 146:
Gợi ý:
- “Bếp lửa” là hình ảnh xuyên suốt bài thơ, thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm. “Bếp lửa” gợi cháu nhớ đến hình ảnh người bà ngày ngày âm thầm làm công việc nhóm bếp. “Bếp lửa” là cơ sở để xuất hiện ngọn lửa ở hai câu thơ sau.
-“Bếp lửa” được bà nhen lên thành “ngọn lửa” mang nhiều ý nghĩa tượng trưng.Đó là ngọn lửa được nhóm lên từ lòng bà – ngọn lửa của sức sống, tình yêu thương, niềm tin. Bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa.Hình ảnh người bà, hình ảnh bếp lửa toả sáng lung linh trong kí ức tuổi thơ và có ý nghĩa nâng bước người cháu trên suốt hành trình dài rộng của cuộc đời.
3. Suy nghĩ về bếp lửa và người bà:
-Thơ chống Mỹ thường giàu suy tư, tác giả khẳng định: suốt cuộc đời bà không khi nào khác được, luôn vất vả,tảo tần: “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”. Tác giả thương bà thật thấm thía, chân thành. Hình ảnh mưa nắng trở đi trở lại, bao xót xa. Nhưng bà vất vả vì bà luôn “giữ thói quen dạy sớm” để nhóm lửa, vì bà luôn ấp iu yêu thương bằng tất cả sự nồng đượm của tấm lòng. Thì ra, giặc giữa, đói kém, nắng mưa… làm bà lận đận đã đành, nhưng thương con ,thương cháu mà bà tự nguyện lận đận trọn kiếp người.
-Hình ảnh “bếp lửa” : từ nghĩa tả thực đã được tác giả cất giữ trong tâm hồn như một biểu tượng: hơi ấm tình thương, sự che chở,nơi quần tụ, nơi dẫn dắt, niềm tin…bà dành cho cháu, giản dị mà thiêng liêng.
4. Lòng kính yêu,tự hào về bà, về quê hương đất nước:
-Tuổi thơ đã lùi xa,đứa cháu nhỏ năm xưa đã lớn khôn,đã được chắp cánh bay xa đến những chân trời cao rộng có “khói trăm tàu”, “lửa trăm nhà”, “niềm vui trăm ngả”… nhưng với cháu,bếp lửa của bà luôn hiện diện. Cháu khôn ngôn nhớ về bà, về bếp lửa và nỗi nhớ ấy luôn thường trực,nâng bước người cháu trên suốt chặng đường dài.
- Từ những suy ngẫm của người cháu,bài thơ biểu hiện một triết lí sâu sắc: Những gì thân thiết nhất của tuổi thơ mỗi người đều có sức toả sáng,nâng bước con người trong suốt hành trình dài rộng của cuộc đời.Tình yêu đất nước bắt nguồn từ lòng yêu quý ông bà, từ những gì gần gũi, và bình dị nhất.
III> Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
-Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm và miêu tả, tự sự và bình luận.
-Thể thơ tám chữ kết hợp với 7 chữ,9 chữ phù hợp với việc diễn tả dòng cảm xúc và suy ngẫm về bà.
- Giọng điệu tâm tình, thiết tha, tự nhiên, chân thành.
- Sáng tạo hình ảnh bếp lửa – hình ảnh vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng.

2. Nội dung: (Bài thơ ở trên)



Du lịch khám phá đất nước Lào giá rẻ
Khám phá đất nước Triệu voi

0 nhận xét Blogger 0 Facebook

 

 
Soi điểm chuẩn chọn trường ©Email: tailieuchogiaovien@gmail.com. All Rights Reserved. Powered by >How to best

Top
//